حمل و نقل دریایی
حمل و نقل بار با کشتی
حمل و نقل دریایی یکی از روش های حمل و نقل بین المللی (که بخشی از تجارت محسوب میشود) است.این نوع حمل و نقل توسط کشتی های باری بزرگ با تجهیزات و ویژگی های خاصی انجام می شود. ارائه خدمات کارآمد و مفید در این نوع حمل و نقل نقش موثری در تجارت موفق بین المللی خواهد داشت. همچنین در نظر داشته باشید که 90 درصد از تجارت بین المللی هر کشور در جابجایی کالاها به حمل و نقل دریایی اختصاص دارد. فی الواقع، حمل و نقل دریایی موثرترین روش برای جابجایی کالا در سطح جهانی محسوب می شود و هر ساله در جهان بیشترین درصد حمل و نقل کالا از این طریق انجام میگیرد. این روش در مقایسه با دیگر حمل و نقل های بین المللی دارای مزایای زیادی می باشد.
این شرکت با بهره گیری از خدمات NVOCC در کنار اجاره کانتینر بصورت کانتینر دربست یا FCL اقدام به ارائه خدمات حمل و جابجایی کالاها می نماید. صرفنظر از اینکه مقدار کالا، کمتر، یا برابر ظرفیت یک کانتینر بوده باشد، یا اینکه در کالای دیگری، بهطور مشترک، بارگیری شده باشد (کانتینر اشتراکی) این شرکت امکان ارائه حمل بار بصورت LCL را نیز دارد. در روش LCL ، بارچینی (یا بهاصطلاح، پرسازی کانتینر دربست) توسط حملکننده انجام میگیرد و یا به صورت کانتینر اشتراکی کالای شما با کالای دیگر تجار و شرکت ها به صورت مشترک در یک کانتینر برای بارگیری قرار می گیرند.
مزایای استفاده از حمل و نقل دریایی
چه چیزی باعث شده است که حدود 90 درصد تجارت جهانی از طریق حمل و نقل دریایی انجام شود؟
• هزینه کمتر ؛
حمل و نقل دریایی در مقایسه با سایر شیوه ها ارزان تر بوده و به همین دلیل صاحبین کالا و موسسه های تجاری تمایل دارند که کالای خود را از طریق مسیرهای آبی جابجا کنند. در واقع می توان گفت از طریق دریا و آب های آزاد بیشترین حجم از تجارت و حمل و نقل صورت می پذیرد.
• مناسب برای محمولههای سنگین و حجیم ؛
مزیت دوم این نوع حمل و نقل این است که حمل کالا در حجم بسیار بالا صورت پذیرد. در واقع می توان محموله های نسبتا سنگین (حدودا 200 تا 500 هزار تن) را به سهولت می توان از طریق مسیر آب های آزاد توسط کشتی های باری از بندری به بندر دیگر منتقل نمود.
• ثبات و تشابه نسبی قیمتها ؛
از دیگر مزایای حمل و نقل دریایی نسبت به سایر روش ها این است که دارای ثبات و تشابه نسبی در کرایه ها می باشد. این نرخ را شرکت های بزرگ حمل و نقل بین المللی تعیین می کند.
• ایمنی ؛
طبق آمار، در صورت انتخاب خدمات حمل و نقل دریایی، در مقایسه با سایر روش های حمل و نقل بار، احتمال تصادفات کمتری وجود دارد.
• سازگار با محیط زیست ؛
واحدهای تجاری می دانند که انتخاب خدمات حمل و نقل دریایی به این معنی است که آنها به مشکلات زیست محیطی کمک نمی کنند. حمل و نقل کالاهای خود از طریق کشتی های باری در مقایسه با سایر روش های حمل و نقل، گازهای آلاینده کمتری منتشر می کند. این بدان معنی است که نه تنها مقرون به صرفه است، بلکه سازگار با محیط زیست نیز هست.
• انعطاف در میزان بار ؛
شما می توانید هر مقدار کالا را در یک سفر از طریق حمل و نقل دریایی ارسال کنید. انتخاب با شماست که بسته به اندازه و حجم محموله، بار کمتر از کانتینر (LCL) یا بار کامل کانتینر (FCL) را رزرو کنید. این امر از هر نوع محدودیتی در مورد محموله اجتناب می کند. سایر روش های حمل و نقل فاقد این کارایی هستند. ضمن اینکه مشتری می تواند انتخاب کند که کل حجم را با هم یا قسمت به قسمت ارسال کند. حمل و نقل اقیانوسی این انعطاف پذیری را برای انتخاب یک گزینه مقرون به صرفه ارائه می دهد.
• عدم محدودیت در نوع بار ؛
یکی از مهمترین مزایای حمل و نقل دریایی این است که می توانید محموله های خطرناک را با خیال راحت از طریق کشتی حمل کنید. با رعایت استانداردهای ایمنی بالا و اقدامات احتیاطی دقیق، حمل و نقل اقیانوس حمل و نقل ایمن مواد خطرناک را تضمین می کند. همانطور که گفته شد، تصادفات در طول حمل و نقل دریایی در مقایسه با سایر روش های حمل و نقل حداقل است. بنابراین، حمل و نقل دریایی وسیله مورد تایید بین المللی برای حمل و نقل تقریباً تمام اقلام مورد تایید قانونی است.
روشهای حمل و نقل دریایی
سه روش کلی در حمل و نقل دریایی وجود دارد:
1- ارسال مستقیم
2- کراس استفینگ
3- ترنسشیپ
1- حمل و نقل کالا به روش ارسال مستقیم:
همانطور که از نام آن پیداست، ارسال مستقیم، روشی برای تحویل مستقیم کالا از تامین کننده به مشتری است. همانطور که گفته شد، هر زمان که یک محصول مستقیماً ارسال می شود، فروشنده فقط اطلاعات تحویل را به تامین کننده می دهد و بقیه توسط تامین کننده مدیریت می شود.
در این روش، محموله و بار مستقیماً از کارخانه به مشتری بدون هیچ توقفی در زنجیره تأمین، که میتواند یک انبار یا هر مرکز فروشندگی باشد، ارسال میشود.
2- حمل و نقل کالا به روش کراس استافینگ:
یک نوع فرایند حمل و نقل که به جابجایی محموله در کانتینر های خالی دیگر و مهر و موم کردن آن برای انتقال بار به مقصدی دیگر است. زمانی که یک شرکت کشتیرانی به یک بندر مقصد، سرویس حمل دریایی ندارد و کانتینر آن شرکت نمیتواند در آن بندر تخلیه شود. از این رو محتوای کانتینر مورد نظر در یکی از انبار نزدیک که شرکت کشتیرانی در آن بندر سرویس دهی دارد تخلیه شده و در یک کانتینر دیگری بارگیری میشود. سپس کانتینر بار گیری شده بر روی کشتی دیگری که به بندر مقصد سرویس دارد بارگیری میشود.نکته ای که لازم است ذکر کنیم این است که در مورد کشور ما به علت تحریم اکثر شرکت های کشتیرانی و فروشنده های کالا ، این نوع حمل معمولاً مورد استفاده قرار میگیرد. برای حمل کالاهایی که از کشور تحریم کننده نمیتوان مستقیم وارد کشوری شود از روش کراس استافینگ استفاده میشود.
دلایل استفاده از کراس استافینگ در حمل و نقل دریایی چیست؟
دلایل متعددی وجود دارد که یک شرکت حملونقل یا یک فرستنده یا گیرنده کالا، تمایل به استفاده از کراس استاف را داشته باشد. در ادامه چند مورد را ذکر میکنیم:
• گاهی اوقات هیچ سرویس مستقیمی به مقصد وجود ندارد.
• زمانی که کشور مبدأ تحت تحریم است.
• فروشنده اصرار دارد کالای خریداری شده را در کشوری غیر از کشور مبدا تحویل دهد.
• به دلیل محدودیت های بندر و در دسترس بودن فضای کافی برای تخلیه یا جابهجایی
• استفاده از روش متقابل کارکنان برای دور زدن تحریم ها
برای دور زدن تحریم ها با روش کراس استفینگ، نیاز به یک کشور ثالث وجود دارد. این کشور ثالث نباید محدودیت خاصی داشته باشد و کشور مقصد باید اجازه دهد کشتی در آنجا پهلو بگیرد. کشورهایی که تحت تحریم هستند باید محموله خود را به کشور ثالث منتقل کرده و با استفاده از روش متقاطع در کشتی جدید بارگیری کنند تا کشورهای مقصد متوجه مبدا واقعی محموله نشوند. در اینصورت کشتی می تواند بدون هیچ مشکلی در مقصد پهلو بگیرد و بارگیری کند.
این یک روش مفید برای کشورهایی است که تحت تحریم های سیاسی هستند. کانتینرها و کشتی هایی که در حمل و نقل لجستیکی فعالیت می کنند همگی دارای کد منحصر به فردی هستند که هویت کشتی و محموله را مشخص میکند. به دلیل تحریمهای سیاسی و اقتصادی، برخی از کشورها به کشتیهایی از مبدأ خاصی اجازه پهلوگیری نمیدهند. اینجاست که روش انتقال کراس استافینگ به کمک بازرگانان میآید تا بتوانند کالاهای خود را به هر کجا که میخواهند صادر کنند یا محصولات مورد نیاز خود را توسط مردم از هر کجای دنیا تامین کنند.
عملیات کراس استافینگ در کدام بنادر انجام میشود؟
عملیات کراس استافینگ عموما در بندر جبل علی (که متعلق به کشور امارات است) انجام میشود. از این رو بارنامه و سایر مدارک به اسم یک شرکت بازرگانی در امارات صادر میشود و پیش از آنکه بار به بندر برسد لازم است مدارکی همچون اصل بارنامه، اینویس و پکینگ لیست در اختیار شرکت منتخب برای انجام عملیات کراس استافینگ قرار بگیرد تا در زمان رسیدن بار به بندر، عملیات کراس استاف و تشریفات گمرکی آن انجام شده و سپس کالا به سمت مقصد ارسال شود. در این روش یک بارنامه جدید از محلی که عملیات کراس استاف انجام میشود به مقصد و به نام گیرنده نهایی نیز صادر میشود.
در سالهای اخیر، کراس استاف در بندر مرسین (که متعلق به کشور ترکیه است) نیز انجام میشود.
3- حمل و نقل دریایی کالا به شیوه ترانسشیپ:
ترانسشیپ (یا ترانشیپ) یک روش حمل و نقل کالا است که در آن کالا تحت نظارت گمرکی از یک وسیلهی حمل و نقل ورودی به یک وسیلهی حمل و نقل خروجی انتقال می یابد. برخی بازرگانان برای کاهش هزینههای حمل و نقل دریایی و همچنین وجود تحریم یا محدودیت ها در کشور مقصد، کالای خود را ابتدا به یک کشور دیگر منتقل می کنند و سپس با استفاده از روش ترانس شیپمنت بار خود را به کشور مقصد انتقال می دهند. درواقع ترانشیپ به معنای ارسال محمولهی تجاری به یک مقصد میانی و انتقال مجدد آن به مقصد اصلی است.
همانطور که اشاره شد، از این روش حملونقل بینالمللی هنگامی استفاده میشود که مسیر مستقیمی به مقصد وجود نداشته باشد یا بهدلایلی مانند تحریم حمل بار با محدودیت مواجه شود. بنابراین ما میتوانیم از این شیوه برای دور زدن تحریمها نیز استفاده کنیم. این روش حملونقل باعث عبور موفق از بسیاری از محدودیتها و ممنوعیتها در مسیر تجارت خواهد شد.
درواقع هدف اصلی ترانشیپ تسهیل و تسریع فرآیند صادرات و واردات است و در هزینههای بازرگانان نیز صرفهجویی میکند. شاید با ترانشیپ کالا مسیر کمی طولانیتر شود؛ اما در مواقعی که هیچ چاره دیگری وجود ندارد؛ این روش بهترین گزینه محسوب میشود.
ترانشیپ برای چه کالاهایی کاربرد دارد؟
به جز شرایط خاص و استثناهایی که در دنیای تجارت وجود دارد، ترانشیپ دو کارکرد اصلی دارد که بعضی از کالاها شامل آن میشوند. در ادامه به آنها میپردازیم.
الف)کالاهای چند مقصدی
ممکن است گاهی مقاصدی که کالا باید به آنها ارسال شود، از نظر جغرافیایی به همدیگر نزدیک باشند. در چنین شرایطی اگر حجم کانتینر بالا باشد، با کمک حملونقل دریایی و زمینی به یک گمرک مشخص فرستاده میشوند و پس از آن بار براساس مقصد خود تقسیم میگردد. در انتها نیز محموله به صورت کانتینرها جداگانه به مقصد دوم خود ارسال میشوند و ممکن است وسیله نقلیه آن نیز تغییر کند. در چنین موقعیتی گمرکی میانی وجود دارد که مقصد اول محموله به حساب میآید و نقشی تعیینکننده در ادامه جابهجایی کالا دارد. در آنجا پس از تخلیه، باربری و تفکیک بار، قبض انباری برای هر یک از آنها صادر میشود که شماره سریال و کوتاژ مخصوص به خود را نیز دارند.
ب)تغییر وسیله حملونقل یا حامل
یکی از ویژگیهای مثبت ترانشیپ آن است که وقتی وسیله حمل بار در میانه راه عوض میشود، دیگر لازم نیست تا اظهارنامه جدیدی برای آن صادر گردد و میتوان در گمرک میانی و با همان شماره قبض انبار، راه را ادامه داد. گفتنیست معمولا زمانی حامل تغییر مییابد که گاهی براساس فرآیندهای صادرات و واردات کالا لازم است وسیله نقلیه در مراحل مختلف جابهجایی تغییر یابد.
پروسهی ترانشیپ
فرآیند انتقال شامل چندین مرحله کلیدی در سفر حمل و نقل است. در ابتدا، محموله از کشور مبدا ارسال می شود. متعاقباً به یک مرکز حمل و نقل فرستاده می شود که به عنوان یک هاب میانی عمل می کند. پس از رسیدن به مرکز حمل و نقل، محموله به بندر مقصد نهایی هدایت می شود. هنگامی که محموله به بندر مقصد تعیین شده رسید، نشان دهنده تکمیل فرآیند انتقال است. برای درک بهتر این فرآیند به تصویر زیر نگاه کنید.
حمل و نقل دریایی به روش چارترینگ
حتما نام چارتر را در هواپیمایی های مختلف نیز شنیده اید، چاتر به معنی اجاره می باشد. در این روش شرکت مورد نظر از اجاره کامل کشتی استفاده می کند. این برای زمانی است که حجم و وزن کالایی که باید انتقال یابد زیاد بوده و یا اینکه محموله بسته بندی ویژه ای ندارد و می تواند از کشتی چارتری استفاده کند. در اصطلاح مادامی که شما یک کشتی را اجاره میکنید به آن چارترینگ کشتی گفته میشود.اجاره کشتی یک راه محبوب برای حمل کالاها در سراسر جهان است. این روش همچنین توسط ارتش ها و دولت ها برای حمل و نقل پرسنل و تجهیزات استفاده می شود.اجاره کشتی به طور معمول یک فرآیند پیچیده است، زیرا تعدادی از عوامل وجود دارد که باید قبل از نهایی شدن اجاره کشتی در نظر گرفته شوند.اجاره کشتی قراردادی است که در آن یک مالک کشتی موافقت میکند کشتی خود را برای حمل بار از یک بندر به بندر دیگر به مالک بار اجاره دهد.
قرارداد چارترینگ بین مالک کشتی و اجاره کننده امضا می شود. کسی که کشتی را اجاره می کند چه برای حمل بار و چه مسافر، اجاره کننده یا چارترر نامیده می شود. محموله ممکن است متعلق به چارتر کننده باشد یا نباشد. چارتر کننده ممکن است محموله را از طرف شخص دیگری حمل کند.گاهی اوقات چارترکننده ممکن است طرفی باشد که محموله ای ندارد اما کشتی را برای مدتی از پیش تعیین شده از مالک کشتی اجاره می کند سپس این شخص کشتی را برای حمل محموله با سودی بیشتر از نرخ کرایه معامله میکند یا حتی با واگذاری مجدد کشتی به اجارهکنندگان دیگر، در یک بازار رو به رشد سود میبرد.
یک کشتی را می توان به سه روش اجاره کرد؛
• چارتر سفر
• چارتر زمان
• چارتر تمام وقت
چارتر سفر
استخدام اولیه یک کشتی و خدمه آن برای سفر بین بندر بارگیری و بندر تخلیه به عنوان چارتر سفر شناخته می شود. در این نوع قراردادها به مالک کشتی یا به ازای هر تن و یا به صورت یکجا توسط اجاره کننده پرداخت می شود. هزینه های بندر به استثنای حمل و نقل، هزینه سوخت و هزینه خدمه توسط مالک پرداخت می شود و پرداخت هزینه استفاده از کشتی به عنوان حمل و نقل شناخته می شود.
چارتر زمانی
چارتر زمانی به اجاره یک کشتی برای یک دوره زمانی خاص اشاره دارد. در اینجا مالک همچنان کشتی را مدیریت می کند، اما اجاره کننده بنادر را انتخاب می کند، مسیر را تعیین می کند و کنترل عملیاتی کامل کشتی را در طول مدت قرارداد دارد. او هزینههای سوخت، هزینههای بندر، هزینههای جابجایی محموله، کمیسیونها و هزینه کرایه روزانه را میپردازد.
چارتر تمام وقت
طبق شرایط یک چارتر تمام وقت که به عنوان اجاره قایق برهنه نیز شناخته می شود، اجاره کننده کنترل کامل کشتی را در اختیار دارد. به غیر از هزینه سرمایه ای ساخت کشتی که به عهده مالک است، سایر هزینه ها از جمله سوخت، خدمه، هزینه بندر و بیمه توسط اجاره کننده پرداخت می شود. مسئولیت قانونی و مالی کشتی بر عهده چارتر کننده است.